Drum Drum Tik Drum Drum TikTik
drum Drum DRUM tiktiktik…


Ik maak muziek en speel op de drum. Drum. Ik maak muziek en speel op de drum. Drum. Drum. Ik maak muziek en speel op de drum. Drum. Drum. Drum. Ik maak muziek en speel op de drum. Drum. Drum. Drum. Drum. Ik maak muziek en speel op de drum. Drum. Drum. Drum. Drum. Drum. Drum – drum – tik. Het stuk Drumming gaat ongeveer zo, alleen wordt het uitgevoerd door negen musici. Elke keer als je denkt te weten wat er nu precies gespeeld wordt verandert er iets, het tempo, slagen erbij, etc. Steve Reich is een meester van de zogenaamde minimale muziek. Repetitieve muziek is een beter woord. Wie de term, minimale muziek, bedacht heeft is onduidelijk, maar gedoeld werd zeker op het feit dat er orenschijnlijk niets leek te gebeuren in de muziek. Echter schijn bedriegt, want het is net als in een auto rijden, je blijft rijden, maar het landschap verandert steeds. Aangezien de thema’s vaak snel achter elkaar herhaald worden, maar vervolgens als het ware verschuiven is de term Repetitieve muziek beter.

De muziekstroming ontstond in de jaren zestig door mensen als LaMonte Young, Terry Riley, Philip Glass en Steve Reich. Riley kwam met zijn orgelwerken in C en A Rainbow in Curved Air, Philip Glass met zijn Music in Twelve Parts en Steve Reich met It’s Gonna Rain en Come Out voor tapes en Piano Phase voor meerdere pianisten. Reich gebruikte zijn vroege elektronische composities als basis voor zijn verdere werk. Hij had ontdekt dat als je meerdere recorders met dezelfde opname precies tegelijkertijd start, ze altijd uit fase lopen. De ene recorder gaat net ietsje langzamer of sneller. Gevolg is dat de muziek voor, tegelijkertijd en na elkaar loopt, uit fase dus. Het is een boeiend gegeven dat ook met piano’s gedaan kan worden. En met drums, marimba’s, microfoons, zangstemmen, orkesten, etc.

Het gerenommeerde platenlabel Deutsche Grammophone presenteerde in 1974 een prachtige zwarte doos met Reich’s eerste werken voor instrumenten. Op de doos de stokken, mallets op enkele kisten, flight cases; een prachtige hoes die nooit meer gebruikt is, behalve in een collectors set als een van vele en niet los verkrijgbaar. Het was een van ‘cult recordings’ van het label dat tot die tijd veelal alleen klassieke muziek uitbracht. Later zou deze set in de reeks Modern Klassiek opnieuw uitgebracht worden, met een voor de reeks passende vormgeving, maar minder mooi. In de doos drie lp’s met daarop: Drumming op twee lp’s en op de derde: Music for Mallet Instruments, Voices and Organ en Six Pianos. Drumming begint bijna zoals in de inleiding beschreven, maar gaat langzamerhand over op andere instrumenten, alhoewel steeds percussief. De andere twee composities laten dezelfde wijze van componeren horen. Reich had in het begin een groep mensen om zich heen verzameld die al zijn werken met enthousiasme uitvoerden.

Vreemd genoeg ging echter Philip Glass vaak met de eer van de muziekstijl strijken. Bij tal van uitvoeringen in de kunstsector of bij balletvoorstellingen, altijd was er weer die Glass. Reich’s muziek was alleen te vinden in concertzalen. Was de muziek te moeilijk, niet elektrisch genoeg (Glass speelde altijd loeihard en elektrisch versterkt), te ingewikkeld? Ik weet het niet, ik vond de muziek van Steve Reich altijd veel boeiender, afwisselender en sprankelender. Gelukkig was Reich veel in Nederland en werd zijn muziek regelmatig uitgevoerd in de concertseries van moderne muziek. Langzamerhand kwamen er meer composities van Reich en werden zijn stukken nog complexer. Jaren later kwamen er voorstellingen, vaak onder zijn leiding, met teksten en filmfragmenten. Reich nam zijn muziek vaak opnieuw op met andere muzikanten, want hij is een perfectionist en een rappe prater. Zijn uitleg over zijn muziek bijvoorbeeld is te vergelijken met een waterval. Misschien ligt daar wel de basis van zijn muziek.

De relatief nieuwe muziekstijl werd omarmd door velen. Voorbeelden: Soft Machine (veel bezig met tapeloops à la Riley), Brian Eno, Robert Fripp, Mike Oldfield, Velvet Underground, Tangerine Dream, Klaus Schulze, Can, recentelijk The Orb, maar ook andere klassieke componisten als John Adams, Louis Andriessen, Gavin Bryars, Michael Nyman en Wim Mertens om er een paar te noemen. De geringe verandering in muziek bracht een grote beweging in het muzieklandschap teweeg. Drum. Drum Drum. Tik. Drum. Drum. Drum. Tiktik. Drum….