Dieptegedichten

Heel diepe bassen, strakke, plakkerige gitaren, swingende drums, trombone-accenten en een half gezongen, half gedeclameerde tekst in een soort dialect, is samen ruim genoeg om aandacht te vragen. Linton Kwesi Johnson is dichter, niet zomaar een dichter, maar een dub-dichter. Niet alleen een dub-dichter, maar ook politiek-actief-dichter en last but not least cultuur-dichter.

Hij is geboren in 1952 als kind van Jamaicaanse ouders in Engeland. Van het platteland verhuisde de familie in 1963 naar Brixton, een West Indische wijk in London. Linton wordt actief in The Black Movement, ontdekt Black Literature en begint zelf te schrijven. LKJ, zoals hij voortaan door het leven gaat, organiseert workshops. In 1973 presenteert hij zijn eerste gedicht: “Voices of the Living and the Dead. Daarmee is de dub-stijl geboren. Dub is een muziekstroming, waarbij van een bestaande reggae plaat de vocalen worden gewist en de plaat voorzien wordt van geluidseffecten, vaak met echo en herhalingen en dat alles op een forse beat gezet. Dub is een genre op zich. In 1974 brengt LKJ zijn eerste boek uit, genoemd naar zijn eerste gedicht, gevolgd in 1975 door boek twee: Dread, Beat and Blood”. Met de gedichten wordt hij niet alleen woordvoerder van een gediscrimineerde groep mensen, maar hij bereikt er ook de TV mee en moet meer en meer optredens verzorgen.

In 1978 maakt hij zijn eerste plaat, genoemd naar het tweede boek. De plaat wordt gemixt door Dennis “Blackbeard’ Bovell. De teksten op de plaat laten niets aan duidelijkheid te wensen over; keihard en boos haalt hij uit naar de overheid. Nadat LKJ onder contract komt bij Island Records maakt hij Forces of Victory (1979). Opnieuw is het een samenwerking met Blackbeard, maar nu een level hoger. Bovell is een meester in componeren van geluid, hij laat vooral de bas eruit knallen en zet de vocalen altijd boven de muziek. Na Forces volgen: Bass Culture (misschien wel zijn bekendste), in Dub en Making History. Op elke plaat zet hij een stap verder in poetry, maar ook in muziek. De basis is reggae en de daarvan afgeleide dub, maar steeds vaker horen we andere stijlen, jazz, folk, calypso, blues. Alles blijkt mogelijk en ook te werken. De platen worden bovendien steeds swingender De echte dub-plaat LKJ in Dub is een toonbeeld van de stijl en geldt inmiddels als een van de meest toonaangevende, samen met de Black Ark Productions van Lee “Scratch’ Perry en Black Uhuru’s in Dub.

Hoe het live klinkt is te horen op LKJ Live in Concert with the Dub Band. Island heeft een mooie set, Independant Intavenshan (The Island Anthology) samengesteld met alle highlights uit deze tijd. Goed daarbij is dat de originele nummers worden afgewisseld met de dub versies. Dan valt pas op hoe goed de muziek alleen al is. De teksten worden daaroverheen in stijl gedubd. Al LKJ’s platen zijn echte krachten van de vrijheid zowel tekstueel als muzikaal, dat heet Making History.